Delegacja powiatu wieleńskiego w pamiętniku Stanisława Kozickiego

2022/07/31

Trzynaście lat temu prof. Marian Mroczko, historyk związany z Uniwersytetem Gdańskim i Akademią Pomorską w Słupsku, absolwent Liceum Ogólnokształcącego w Krzyżu, w młodości mieszkaniec powiatu trzcianeckiego, opublikował pamiętnik Stanisława Kozickiego, wybitnego działacza Narodowej Demokracji,  Sekretarza Generalnego Delegacji Polskiej podczas konferencji pokojowej w Paryżu w 1919 r. Na jednej ze stron pojawia się ciekawy fragment opisujący przybycie wysłanników z pogranicza, zabiegających o przesunięcie projektowanej granicy na korzyść Polski. 

„Z różnych ziem dawnego [zaboru] pruskiego przybywały delegacje ludności polskiej, by najprzód Delegacji [Polskiej], a potem członkom Komisji wytyczającej granicę polsko-niemiecką przedstawić życzenie tej ludności. Była więc delegacja od ludności mazurskiej w Prusach Książęcych, od Kaszubów zamieszkujących nadmorskie powiaty w Prusach [Królewskich], od powiatu wieleńskiego (Kazimierz Brownsford, ks. Józef Pielatowski i Leon [M]alida), od części pow. babimojskiego, międzyrzeckiego i wschowskiego(ks. Stefan Żukowski i Teodor Spiralski), wreszcie od ludności pow. sycowskiego i namysłowskiego (Fr[anciszek] Przykuta, Bronisława Przykutowa i K[azimierz] Badura. Z delegatami tymi obchodziłem członków Komisji zajmującej się ustaleniem granicy polsko-niemieckiej i służyłem za tłumacza; składaliśmy krótkie notatki zawierające żądania ludności i końcowe ich oświadczenie. Zabiegi te odniosły pewien skutek, udało się mianowicie po 7 maja (data wręczenie projektu traktatu [pokojowego] delegacji niemieckiej) uzyskać zmiany na korzyść naszą przez przyłączenie do Polski rewindykowanej części powiatu sycowskiego i namysłowskiego oraz części pow. wieleńskiego na lewym brzegu Noteci i części pow. człuchowskiego”.

Źródło: Stanisław Kozicki, Pamiętnik 1876 - 1939, opracowanie, przedmowa i przypisy Marian Mroczko, Słupsk 2009, s. 396.